สูตร 50/30/20 คืออะไร ปรับยังไงเมื่อมีหนี้บัตรเครดิต

ใช้สูตร 50/30/20 ตอนมีหนี้ได้ โดยให้ยอดจ่ายขั้นต่ำของหนี้อยู่ในก้อนจำเป็น 50% และส่วนที่จ่ายเกินขั้นต่ำอยู่ในก้อนออมและปลดหนี้ 20% ถ้าค่าใช้จ่ายจำเป็นเกินครึ่ง ให้ลดก้อน 30% ก่อนแตะก้อนจ่ายหนี้ แบ่งเงินเดือนตามสูตร 50/30/20 ดูเหมือนง่าย จนต้องใส่ยอดจ่ายขั้นต่ำของบัตรเครดิตลงไปด้วย ค่างวดนี้ควรอยู่ก้อนไหน แล้วถ้าค่าใช้จ่ายจำเป็นเกินครึ่งของเงินเดือนจะทำอย่างไร ลองไล่จากตัวอย่างเงินเดือน 30,000 บาท

สูตร 50/30/20 คืออะไร

สูตรนี้เป็นที่รู้จักจากหนังสือ All Your Worth ของ Elizabeth Warren และ Amelia Warren Tyagi แบ่งรายได้หลังหักภาษีเป็นสามก้อน

ตัวเลขข้างบนคำนวณจาก เครื่องคิดเลข 50/30/20 ซึ่งใช้เงินเดือนที่เข้ามือจริงเป็นฐาน ถ้าเปลี่ยนเป็น 20,000 บาท จะได้ 10,000 / 6,000 / 4,000 และถ้า 50,000 บาท จะได้ 25,000 / 15,000 / 10,000

ใช้ตัวเลขนี้เป็นจุดเริ่มต้นได้ แต่ไม่ต้องฝืนให้ตรงทุกเดือน ถ้าค่าเช่าสูงหรือมีคนในบ้านที่ต้องดูแล ค่าใช้จ่ายจำเป็นอาจเกิน 50% อยู่แล้ว

ขั้นต่ำของหนี้อยู่ก้อนไหน

แบ่งง่าย ๆ ได้ดังนี้

• ขั้นต่ำที่ต้องจ่ายให้ครบตามกำหนด อยู่ในก้อน จำเป็น เพราะถ้าไม่จ่ายจะผิดนัด
• ส่วนที่จ่ายเกินขั้นต่ำ อยู่ในก้อน ออมและปลดหนี้ 20%

ตัวอย่าง: มีหนี้บัตรเครดิต 50,000 บาท ดอกเบี้ย 16% ต่อปี (เพดานรวมดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมตามหลักเกณฑ์บัตรเครดิตของ ธปท.) ขั้นต่ำ 8% (ธปท. ให้ใช้อัตรานี้ถึง 31 ธันวาคม 2569 ข้อมูล ณ 29 ตุลาคม 2569) และไม่ต่ำกว่า 500 บาท (เงื่อนไขของผู้ออกบัตรบางราย ไม่ใช่เกณฑ์ ธปท.) งวดแรกมีดอกเบี้ยราว 666.67 บาท ทำให้ขั้นต่ำเดือนแรกอยู่ที่ราว 4,053 บาท

เมื่อกันเงิน 4,053 บาทไว้จ่ายขั้นต่ำ ก้อนจำเป็น 15,000 บาทจะเหลือให้ค่าเช่า ค่ากิน และค่าเดินทางราว 10,947 บาท ถ้าจ่ายจริงมากกว่านี้ ให้ปรับสัดส่วนตามเงินที่มี

ถ้าจำเป็นเกิน 50% ให้ปรับก้อนไหน

สมมติค่าเช่า ค่ากิน และค่าเดินทางรวมกัน 13,000 บาท บวกขั้นต่ำบัตร 4,053 บาท ก้อนจำเป็นเป็นราว 17,053 บาท หรือ 57% ของเงินเดือน

ในตัวอย่างนี้ ลองลดก้อนอยากได้ก่อน แล้วคงเงินออมและจ่ายหนี้ไว้ตามเดิม

สัดส่วนใหม่อยู่ที่ราว 57 / 23 / 20 ถ้าลดก้อนจ่ายหนี้แทน หนี้อาจค้างนานขึ้น แต่ถ้าค่าใช้จ่ายจำเป็นกินเงินเกือบทั้งหมด ก็ควรจัดลำดับให้จ่ายของจำเป็นและหนี้ขั้นต่ำได้ก่อน

จ่ายเกินขั้นต่ำช่วยได้แค่ไหน

ตัวอย่างเดิม หนี้ 50,000 บาท ดอกเบี้ย 16% ต่อปี ไม่รูดเพิ่ม ลองเทียบสามวิธีจ่าย

แถวสุดท้ายคือขั้นต่ำงวดแรก 4,053 บาท บวกก้อน 20% ทั้งก้อน 6,000 บาท รวมราว 10,053 บาท ปัดเป็น 10,000 บาท การจ่ายคงที่ 10,000 บาทจึงประหยัดดอกเบี้ยจากการจ่ายขั้นต่ำราว 7,144 บาท และหมดหนี้เร็วกว่า 38 เดือน

ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าประมาณจากการสมมติว่า

• คิดดอกเบี้ยเดือนละ 1/12 ของอัตราต่อปี และจ่ายสิ้นเดือน
• ไม่มีรายการรูดใหม่ ไม่มีค่าธรรมเนียม และไม่มีดอกเบี้ยค้างเดิม
• ขั้นต่ำ 8% คงที่ตลอด 44 เดือน

บัตรจริงมักคิดดอกเบี้ยเป็นรายวันจากวันที่บันทึกรายการ และอัตราขั้นต่ำอาจเปลี่ยนได้ ให้ใช้ตัวเลขเป็นทิศทาง ไม่ใช่ยอดที่ธนาคารจะเรียกเก็บ

ใส่ยอดและอัตราของคุณใน เครื่องคำนวณจ่ายบัตรขั้นต่ำ ได้เลย ถ้าอยากลองจ่ายคงที่ ให้ตั้งช่อง “จ่ายขั้นต่ำ” เป็น 1% และช่อง “ขั้นต่ำไม่น้อยกว่า” เป็นยอดที่ตั้งใจจะจ่าย

ลำดับที่น่าลอง

นี่เป็นข้อเสนอแนะทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย

1. จ่ายขั้นต่ำของทุกใบให้ครบตามกำหนดก่อนเสมอ เพราะผิดนัดมักมีค่าปรับและดอกเบี้ยสูงขึ้น
2. เก็บเงินสำรองก้อนเล็กจากก้อน 20% เพื่อไม่ต้องกลับมารูดบัตรทุกครั้งที่มีเรื่องฉุกเฉิน
3. เงินในก้อน 20% ที่เหลือ ให้จ่ายเกินขั้นต่ำกับหนี้ที่ดอกเบี้ยสูงที่สุดก่อน
4. พอหนี้หมด ย้ายเงินที่เคยจ่ายหนี้ไปเป็นก้อนออมทั้งก้อน ไม่ปล่อยให้กลายเป็นก้อนอยากได้

เรื่องช่วงปลอดดอกเบี้ยและวิธีที่ดอกเบี้ยบัตรคิด อ่านต่อที่ รอบบิลบัตรเครดิต

ใช้แอปดูว่าเกินสูตรตรงไหน

ก่อนปรับสูตร ลองดูยอดที่ใช้จริงก่อน ใน TangPaiNaiMod คุณจดรายจ่ายแยกหมวดและตั้งงบรายเดือน แล้วดูได้ว่าหมวดไหนเหลือเท่าไรหรือเกินงบแล้ว ถ้าจดยังไม่ต่อเนื่อง ลองอ่าน วิธีจดรายรับรายจ่ายให้ทำได้ต่อเนื่อง

ส่วนตอนจ่ายบิลบัตรเครดิต ให้จดเป็นการโอนจากบัญชีธนาคารไปบัตร ไม่ใช่รายจ่ายอีกรอบ ไม่อย่างนั้นก้อน “จำเป็น” ของคุณจะดูเกินสูตรทั้งที่ไม่ได้ใช้เงินเพิ่ม อ่านรายละเอียดที่ จดเงินโอนระหว่างบัญชีไม่ให้รายจ่ายซ้ำ