ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2569: ใครต้องยื่น ใช้แบบไหน และเตรียมอะไร

ปีภาษี 2569 หมายถึงรายได้ที่ได้รับตั้งแต่ 1 มกราคมถึง 31 ธันวาคม 2569 โดยทั่วไปจะยื่นแบบภาษีสิ้นปีในต้นปี 2570 ส่วนคำว่า “ยื่นภาษีปี 2569” ที่พบในข่าวช่วงต้นปี มักหมายถึงการยื่นสำหรับรายได้ปี 2568 การระบุปีให้ถูกช่วยไม่ให้นำค่าลดหย่อนและกำหนดเวลาคนละรอบมาใช้ปนกัน

ตรวจข้อมูลวันที่ 11 ตุลาคม 2569 บทความนี้อธิบายภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาทั่วไป โดยเน้นผู้มีเงินเดือนและรายได้ในประเทศ กรณีรายได้ต่างประเทศ การขายอสังหาริมทรัพย์ และสิทธิยกเว้นเฉพาะกลุ่มต้องตรวจเกณฑ์เพิ่มเติม

ต้องยื่นเมื่อรายได้เท่าไร

การมีหน้าที่ยื่นแบบดู เงินได้พึงประเมินก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน ไม่ใช่เงินคงเหลือในบัญชี และไม่ใช่ยอดภาษีสุดท้าย

ลักษณะเงินได้	ผู้เป็นโสด	ผู้มีคู่สมรส
เงินเดือนจากการจ้างแรงงานเพียงประเภทเดียว	เกิน 120,000 บาทต่อปี	รายได้ฝ่ายเดียวหรือทั้งสองฝ่ายรวมกันเกิน 220,000 บาทต่อปี
มีเงินได้ประเภทอื่นที่เข้าหลักเกณฑ์	เกิน 60,000 บาทต่อปี	รายได้ฝ่ายเดียวหรือทั้งสองฝ่ายรวมกันเกิน 120,000 บาทต่อปี

แม้หักสิทธิทั้งหมดแล้วไม่เหลือภาษีต้องจ่าย ก็ยังต้องยื่นเมื่อเข้าเกณฑ์ข้างต้น ตาม เกณฑ์เงินได้ขั้นต่ำของกรมสรรพากร

ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันอย่างไร

• ภ.ง.ด.91: มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) เพียงประเภทเดียว เช่น เงินเดือนและโบนัสจากนายจ้าง
• ภ.ง.ด.90: มีเงินได้ประเภทอื่นที่ต้องนำมาคำนวณ เช่น รับงาน ขายสินค้า หรือให้เช่าทรัพย์สิน จะมีเงินเดือนร่วมด้วยหรือไม่ก็ได้
• ภ.ง.ด.94: ผู้มีเงินได้บางประเภทตามมาตรา 40(5)–(8) อาจมีหน้าที่ยื่นภาษีครึ่งปีด้วย การยื่นครึ่งปีไม่แทนการยื่นสิ้นปี

คำว่า “ฟรีแลนซ์” อย่างเดียวบอกประเภทเงินได้ไม่ได้ ต้องดูงานและข้อเท็จจริง เพราะประเภทเงินได้มีผลต่อทั้งการหักค่าใช้จ่ายและแบบที่ต้องใช้ ดู รายการแบบ ภ.ง.ด.90/91/94 ของกรมสรรพากร โดยหน้าที่ลิงก์เป็นปีภาษี 2568 ใช้อธิบายประเภทแบบ ส่วนรอบ 2569 ต้องใช้แบบและคู่มือของปีนั้นเมื่อเปิดให้ยื่น

ภาษีปี 2569 ยื่นได้ถึงวันไหน

กำหนดทั่วไปของแบบภาษีสิ้นปีคือ ภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป ดังนั้นรายได้ปี 2569 อยู่ในรอบยื่นต้นปี 2570 การยื่นออนไลน์อาจมีการขยายเวลา แต่ไม่ควรนำวันที่จากรอบก่อนมาใช้เป็นกำหนดแน่นอนของรอบใหม่ ตรวจอีกครั้งใน ระบบ e-Filing กรมสรรพากร ก่อนยื่น

เตรียมเอกสารอะไรบ้าง

1. หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือ 50 ทวิ จากนายจ้างและผู้จ่ายเงินแต่ละราย
2. ยอดรายได้ทั้งปีแยกประเภท รวมโบนัส งานเสริม และรายได้อื่นที่ต้องนำมาคำนวณ โดยเทียบกับเอกสาร ไม่ใช้ยอดเงินเดือนหลังหักทั้งหมดแทนรายได้ก่อนหัก
3. หลักฐานค่าลดหย่อนที่มีสิทธิ เช่น หนังสือรับรองเบี้ยประกัน ดอกเบี้ยบ้าน เงินสะสมกองทุน และเงินสมทบประกันสังคม
4. หลักฐานครอบครัว หากใช้สิทธิคู่สมรส บุตร หรือบิดามารดา รวมถึงตรวจว่าพี่น้องไม่ได้ใช้สิทธิบิดามารดาคนเดียวกันซ้ำ
5. ยอดภาษีที่ชำระไว้แล้ว ทั้งหัก ณ ที่จ่ายและภาษีครึ่งปี เพื่อใช้หักจากภาษีทั้งปีตามเงื่อนไข

เอกสารเหล่านี้ช่วยให้กรอกข้อมูลและตรวจข้อมูลที่ระบบแสดงไว้ได้ครบ ไม่ได้หมายความว่าต้องอัปโหลดทุกฉบับในการยื่นทุกกรณี

รายได้ รายจ่าย และเงินโอน ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

เงินที่ย้ายระหว่างบัญชีของตัวเองไม่ใช่รายได้ใหม่โดยอัตโนมัติ ขณะเดียวกันรายการรับเงินในแอปก็ไม่ได้บอกว่าเงินทั้งหมดนั้นต้องเสียภาษีเหมือนกัน ต้องพิจารณาที่มาของเงินและกฎหมายที่ใช้

สำหรับผู้มีเงินเดือน การหักค่าใช้จ่ายทางภาษีเป็นไปตามอัตราที่กฎหมายกำหนด จึงไม่ใช่การนำค่ากินอยู่หรือช้อปปิ้งในแอปมาหักได้ทุกบาท ดูรายละเอียดใน วิธีคำนวณภาษีแบบขั้นบันได และ รายการลดหย่อนปี 2569 ที่พบบ่อย

ใช้แอปช่วยเตรียมข้อมูลอย่างไร

ใน TangPaiNaiMod จดรายรับ แยกหมวดหมู่และใส่แท็ก เช่น งานเสริม หรือ เตรียมภาษี2569 แล้วค้นหารายการหรือส่งออกข้อมูลเพื่อเทียบกับเอกสารจริงได้ รายงานของแอปใช้ช่วยจัดระเบียบข้อมูล ยังไม่ใช่แบบยื่นภาษี และไม่ได้ตัดสินสิทธิลดหย่อนให้โดยอัตโนมัติ

แหล่งอ้างอิง

• กรมสรรพากร: เกณฑ์เงินได้ขั้นต่ำที่ต้องยื่นแบบ
• กรมสรรพากร: กำหนดเวลายื่นแบบ
• กรมสรรพากร: แบบ ภ.ง.ด.90/91/94 ปีภาษี 2568 สำหรับอธิบายประเภทแบบ
• กรมสรรพากร: วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสิ้นปี
• กรมสรรพากร: คู่มือ ภ.ง.ด.90 ปีภาษี 2568 สำหรับอธิบายประเภทเงินได้และแบบ