ลดหย่อนภาษี 2569: สิทธิหลัก ประกันสังคม และวงเงิน Thai ESG

ค่าลดหย่อนช่วยลด เงินได้สุทธิที่นำไปคำนวณภาษี แต่ไม่ใช่เงินคืนเท่ากับยอดที่จ่าย บทความนี้รวบรวมสิทธิหลักที่พบบ่อยสำหรับ ปีภาษี 2569 ซึ่งนำไปยื่นในต้นปี 2570 พร้อมจุดที่ต้องตรวจมากกว่าตัวเลขเพดาน

ตรวจข้อมูลวันที่ 11 ตุลาคม 2569 ตัวเลขในตารางเป็นเพดานหรือสิทธิภายใต้เงื่อนไข ไม่ใช่ยอดที่ทุกคนใช้ได้ครบ และไม่ใช่รายการมาตรการพิเศษทั้งหมดของปี

ส่วนตัวและครอบครัว

รายการ	สิทธิที่ใช้พิจารณา	เงื่อนไขสำคัญ
ผู้มีเงินได้	60,000 บาท	สิทธิส่วนตัวของผู้เสียภาษี
คู่สมรสไม่มีเงินได้	60,000 บาท	สมรสตามกฎหมาย และเข้าเงื่อนไขการใช้สิทธิ
บุตร	คนละ 30,000 บาท	ต้องเข้าเกณฑ์อายุ การศึกษา การอุปการะและเงินได้ของบุตร
บุตรชอบด้วยกฎหมายตั้งแต่คนที่ 2 ซึ่งเกิดตั้งแต่ปี 2561	เพิ่มอีกคนละ 30,000 บาท	รวมเป็น 60,000 บาทสำหรับบุตรที่เข้าเงื่อนไข ไม่ใช่ทุกคนในครอบครัว
บิดามารดาที่อุปการะ	คนละ 30,000 บาท	อายุอย่างน้อย 60 ปี มีเงินได้พึงประเมินไม่เกิน 30,000 บาท และมีหลักฐานรับรอง
ฝากครรภ์และคลอดบุตร	จ่ายจริงไม่เกิน 60,000 บาทต่อครรภ์	เมื่อรวมสิทธิเบิกจากรัฐหรือเอกชนแล้วต้องไม่เกิน 60,000 บาท

บุตรต้องเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย เช่น เป็นผู้เยาว์ หรืออายุไม่เกิน 25 ปีและยังเรียนระดับอุดมศึกษา รวมถึงข้อกำหนดเรื่องเงินได้และบุตรบุญธรรม ส่วนบิดามารดาคนเดียวกันให้บุตรใช้สิทธิอุปการะได้ คนเดียวต่อปีภาษี ต้องตกลงกับพี่น้องและใช้แบบ ล.ย.03 กรณีบิดามารดาของคู่สมรสมีเงื่อนไขเพิ่มเติม ดู หลักเกณฑ์บิดามารดาจากกรมสรรพากร และ สรุปสิทธิพื้นฐานของกรมสรรพากร

ประกันและดอกเบี้ยบ้าน

รายการ	เพดานที่พบบ่อย	จุดที่ต้องตรวจ
เบี้ยประกันชีวิตของตนเอง	จ่ายจริงไม่เกิน 100,000 บาท	กรมธรรม์อย่างน้อย 10 ปี บริษัทและเงื่อนไขผลประโยชน์ต้องเข้าเกณฑ์
เบี้ยประกันสุขภาพของตนเอง	จ่ายจริงไม่เกิน 25,000 บาท	รวมกับประกันชีวิตแล้วไม่เกิน 100,000 บาท
เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา	จ่ายจริงรวมไม่เกิน 15,000 บาท	ตรวจเงินได้ของบิดามารดาและเงื่อนไขผู้จ่าย ไม่ใช่คนละ 15,000 บาท
ดอกเบี้ยกู้ที่อยู่อาศัย	จ่ายจริงไม่เกิน 100,000 บาท	ใช้เฉพาะดอกเบี้ยที่เข้าเกณฑ์ ผู้กู้ร่วมต้องตรวจการแบ่งสิทธิ

เงินต้นที่ผ่อนบ้านไม่ใช่ดอกเบี้ยลดหย่อน และเบี้ยประกันที่จ่ายทั้งหมดอาจมีส่วนที่ใช้สิทธิไม่ได้ ควรยึดหนังสือรับรองของสถาบันการเงินหรือบริษัทประกัน ดู หลักเกณฑ์การยกเว้นเงินได้ในกฎกระทรวงฉบับที่ 126 และ คำถาม–คำตอบเรื่องประกันและค่าฝากครรภ์ของกรมสรรพากร

ประกันสังคมปี 2569 ต่างจากตารางเก่า

ผู้ประกันตน มาตรา 33 มีฐานค่าจ้างสูงสุด 17,500 บาทในช่วงปี 2569–2571 เมื่อใช้อัตราปกติ 5% เงินสมทบส่วนลูกจ้างจึงสูงสุด 875 บาทต่อเดือน ตาม ข้อมูลการปรับเพดานจากสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดสงขลา

หากส่งเต็มเพดานครบ 12 เดือน ยอดที่จ่ายคือ 875 × 12 = 10,500 บาท ใช้ยอดจ่ายจริงของตนเองตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 47(1)(ฌ) ไม่บวกเงินสมทบส่วนของนายจ้าง และไม่ใช้ 10,500 บาทเหมารวมสำหรับมาตรา 39 หรือ 40 หากทำงานไม่ครบปี เงินเดือนต่ำกว่าเพดาน หรือมีมาตรการลดเงินสมทบ ยอดที่ใช้ต้องลดตามจริง

เอกสารสรุปปีเก่าที่ระบุ 9,000 บาทสำหรับมาตรา 33 ไม่ควรนำมาแทนยอดจ่ายจริงปี 2569 โดยไม่ตรวจรอบปี

กองทุนและประกันบำนาญ: ต้องนับวงเงินร่วม

• RMF: ไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมินที่ต้องเสียภาษี และไม่เกิน 500,000 บาท โดยต้องเข้าเงื่อนไขการซื้อและถือครอง
• ประกันชีวิตแบบบำนาญ: สิทธิส่วนบำนาญไม่เกิน 15% ของเงินได้พึงประเมิน และไม่เกิน 200,000 บาท ต้องคำนวณร่วมกับสิทธิประกันชีวิตอย่างถูกต้อง
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กบข. กองทุนสงเคราะห์ครูโรงเรียนเอกชน และ กอช.: ใช้ตามเงินสะสมและเพดานเฉพาะของแต่ละกองทุน

สิทธิกลุ่มออมเพื่อเกษียณที่กฎหมายกำหนดเหล่านี้ รวมกันไม่เกิน 500,000 บาท ไม่ใช่ซื้อ RMF 500,000 บาทแล้วนำเงินสะสมกองทุนอื่นมาบวกเต็มอีกก้อน ตรวจการนับวงเงินกับ กรมสรรพากร: กฎกระทรวงฉบับที่ 126

Thai ESG และ Thai ESGX ในปี 2569

การซื้อ Thai ESG ที่เข้าเงื่อนไขในปี 2569 ใช้สิทธิไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมิน และไม่เกิน 300,000 บาท ต้องถือหน่วยลงทุนอย่างน้อย 5 ปีแบบวันชนวัน ส่วนการลงทุนใหม่ใน Thai ESGX ปี 2569 ใช้วงเงินเดียวกัน ไม่ใช่เพิ่มเพดานอีก 300,000 บาท ดู คำถาม–คำตอบ Thai ESGX ของ ก.ล.ต.

อีกกรณีคือผู้ที่สับเปลี่ยน LTF เข้า Thai ESGX ถูกต้องในช่วงมาตรการปี 2568 อาจมีสิทธิทยอยใช้ต่อในปี 2569–2572 ตัวอย่างของ ก.ล.ต. คือสับเปลี่ยน 380,000 บาท ใช้สิทธิปี 2568 จำนวน 300,000 บาท และปีถัดไปปีละ 20,000 บาท จำนวนจริงขึ้นกับยอดและการเข้าเงื่อนไขเดิม ไม่ใช่สิทธิสำหรับการเริ่มสับเปลี่ยนใหม่ในปี 2569 ตาม ข่าว ก.ล.ต. เรื่องสิทธิ Thai ESGX

บริจาคและมาตรการเฉพาะปี

ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 การบริจาคให้วัดและองค์การหรือสถานสาธารณกุศลเพื่อใช้สิทธิลดหย่อนต้องดำเนินการผ่าน e-Donation ตาม ประกาศกรมสรรพากร ตรวจชื่อผู้บริจาค ยอด และหน่วยรับบริจาคในระบบด้วย

อัตราหักเงินบริจาคและเพดานขึ้นกับประเภทผู้รับและกฎหมายที่ใช้ การมี QR รับเงินอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าเป็น e-Donation หรือหักได้สองเท่าเสมอ ส่วนมาตรการซื้อสินค้า ท่องเที่ยว หรือสิทธิพิเศษอื่นต้องตรวจช่วงวันที่และหลักฐานตามประกาศของมาตรการนั้น ไม่ย้ายสิทธิปี 2568 มาปี 2569 โดยอัตโนมัติ

ลดหย่อนแล้วประหยัดภาษีเท่าไร

สมมติเงินได้สุทธิก่อนเพิ่มค่าลดหย่อนเป็น 429,500 บาท ภาษีแบบขั้นบันไดคือ 20,450 บาท หากมีค่าลดหย่อนที่ใช้ได้เพิ่ม 20,000 บาท เงินได้สุทธิลดเป็น 409,500 บาท ภาษีเป็น 18,450 บาท จึงประหยัด 2,000 บาท ในตัวอย่างนี้ เพราะยอดลดหย่อนอยู่ในขั้น 10% ทั้งหมด

หากลดหย่อนจนข้ามขั้น อัตราที่ใช้คำนวณส่วนต่างจะเปลี่ยนด้วย และหากเดิมไม่มีภาษีตามวิธีปกติ ก็ไม่ได้เกิดเงินคืนจากค่าลดหย่อนล้วน ๆ อ่าน วิธีคำนวณภาษีพร้อมตัวอย่าง เพื่อเทียบยอดจริงก่อนตัดสินใจใช้เงิน

เช็กลิสต์ก่อนยื่น

1. แยกสิทธิที่ไม่ต้องจ่ายเพิ่ม เช่น ส่วนตัวและครอบครัว ออกจากสิทธิที่ต้องมีการจ่ายจริง
2. เทียบยอดกับหนังสือรับรอง และตรวจการส่งข้อมูลหรือความยินยอมที่ผู้ให้บริการกำหนด
3. ตรวจวงเงินร่วม โดยเฉพาะประกันชีวิต–สุขภาพ กลุ่มเกษียณ และ Thai ESG–เงินลงทุนใหม่ Thai ESGX
4. เก็บรายการและเอกสารไว้เทียบกัน ใช้แท็กในแอปช่วยค้นหาได้ แต่แท็กไม่ได้รับรองสิทธิทางภาษี
5. อ่าน ภาพรวมภาษีปี 2569 และเอกสารที่ต้องเตรียม ก่อนเปิดแบบยื่นจริง