วิธีคำนวณภาษีเงินได้ 2569 แบบขั้นบันได พร้อมตัวอย่างเงินเดือน

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาวิธีปกติเริ่มจาก เงินได้สุทธิ ไม่ใช่นำรายได้ทั้งหมดคูณอัตราภาษีสูงสุดที่เราเข้าเกณฑ์ บทความนี้คำนวณตัวอย่างสำหรับปีภาษี 2569 ทีละขั้น แล้วแยกยอดภาษีทั้งปีออกจากยอดที่ต้องจ่ายเพิ่มหรือขอคืน

ตรวจข้อมูลวันที่ 11 ตุลาคม 2569 ตัวอย่างเป็นผู้มีเงินเดือนทั่วไป ไม่มีสิทธิยกเว้นเฉพาะกลุ่ม รายได้ต่างประเทศ หรือรายได้ที่เลือกแยกเสียภาษี จำนวนจริงขึ้นกับเอกสารและสิทธิของแต่ละคน

ขั้นที่ 1 รวมรายได้ก่อนหักทั้งปี

รวมเงินเดือน โบนัส และเงินได้อื่นที่ต้องนำมาคำนวณในปีเดียวกัน เงินเดือนที่เข้าบัญชีหลังหักภาษี ประกันสังคม หรือกองทุนแล้ว ไม่ใช่ยอดก่อนหักที่ใช้เริ่มคำนวณ

ตัวอย่างเงินเดือน 30,000 บาท ครบ 12 เดือน ไม่มีโบนัส: รายได้ทั้งปี = 30,000 × 12 = 360,000 บาท

ขั้นที่ 2 หักค่าใช้จ่ายตามประเภทเงินได้

เงินเดือนตามมาตรา 40(1) หักค่าใช้จ่าย 50% ของเงินได้ แต่ไม่เกิน 100,000 บาท ถ้ามีเงินได้ตามมาตรา 40(2) ด้วย ต้องนับเพดานของสองประเภทนี้ร่วมกัน รายได้อื่นอาจหักค่าใช้จ่ายได้ต่างกัน ไม่ใช้สูตรเงินเดือนแทนทุกอาชีพ ตาม ตารางการหักค่าใช้จ่ายของกรมสรรพากร

ตัวอย่างรายได้ 360,000 บาท คิด 50% ได้ 180,000 บาท แต่ติดเพดาน จึงหักได้ 100,000 บาท

ขั้นที่ 3 หักค่าลดหย่อนที่มีสิทธิ

ใช้สิทธิส่วนตัว ครอบครัว ประกัน กองทุน และสิทธิอื่นตามเกณฑ์ ก่อนคำนวณเงินบริจาคตามลำดับและเพดานที่กฎหมายกำหนด สูตรภาพรวมคือ:

เงินได้สุทธิ = เงินได้พึงประเมินที่ต้องนำมารวม − ค่าใช้จ่ายที่หักได้ − ค่าลดหย่อนและเงินได้ยกเว้นที่ใช้ได้

ตัวอย่างนี้ใช้เฉพาะส่วนตัว 60,000 บาท และประกันสังคมมาตรา 33 ส่วนลูกจ้าง 10,500 บาท โดยสมมติส่งอัตราปกติสูงสุด 875 บาทครบ 12 เดือน หากจ่ายไม่ครบให้ใช้ยอดจริง อ่านเงื่อนไขใน ลดหย่อนภาษี 2569

เงินได้สุทธิของตัวอย่าง = 360,000 − 100,000 − 60,000 − 10,500 = 189,500 บาท

ขั้นที่ 4 แบ่งเงินได้สุทธิตามขั้นภาษี

ช่วงเงินได้สุทธิ (บาทต่อปี)	อัตราที่ใช้กับส่วนในช่วงนั้น	ภาษีสะสมถึงปลายช่วง (บาท)
ไม่เกิน 150,000	ยกเว้น	0
เกิน 150,000 ถึง 300,000	5%	7,500
เกิน 300,000 ถึง 500,000	10%	27,500
เกิน 500,000 ถึง 750,000	15%	65,000
เกิน 750,000 ถึง 1,000,000	20%	115,000
เกิน 1,000,000 ถึง 2,000,000	25%	365,000
เกิน 2,000,000 ถึง 5,000,000	30%	1,265,000
เกิน 5,000,000	35%	คิดเพิ่มจาก 1,265,000

อัตราตาม บัญชีอัตราภาษีของกรมสรรพากร โดยวิธีคำนวณปกติมี สิทธิยกเว้นเงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรก คำว่า “ยกเว้น” ในตารางจึงไม่ใช่การยืนยันว่าไม่มีหน้าที่ยื่นแบบ

สำหรับเงินได้สุทธิ 189,500 บาท:

• 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้น
• ส่วนที่เหลือ 39,500 บาท × 5% = 1,975 บาท

นี่คือภาษีทั้งปีตามวิธีปกติของตัวอย่าง ก่อนหักยอดที่จ่ายไว้แล้ว

ตัวอย่างเงินเดือน 50,000 บาท

สมมติผู้เป็นโสด รับเงินเดือนครบ 12 เดือน ไม่มีโบนัสและรายได้อื่น ใช้ค่าใช้จ่าย ส่วนตัว และประกันสังคมเหมือนตัวอย่างแรก

ขั้นตอน	จำนวน (บาท)
รายได้ 50,000 × 12	600,000
หักค่าใช้จ่าย	100,000
หักส่วนตัว	60,000
หักประกันสังคมที่จ่ายจริง	10,500
เงินได้สุทธิ	429,500

ภาษีแบ่งเป็น 150,000 บาทแรกยกเว้น ส่วน 150,000 บาทถัดไป × 5% = 7,500 บาท และส่วนที่เกิน 300,000 บาทอีก 129,500 บาท × 10% = 12,950 บาท รวม 20,450 บาท

จึงไม่ใช่เอาเงินเดือนทั้งปี 600,000 บาทคูณ 15% และไม่ใช่เอาเงินได้สุทธิทั้งหมด 429,500 บาทคูณ 10%

ขั้นที่ 5 หักภาษีที่ชำระไว้แล้ว

เมื่อได้ภาษีทั้งปี ให้นำภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภาษีครึ่งปี และเครดิตที่ใช้ได้มาหักตามหลักเกณฑ์ เช่น ตัวอย่างเงินเดือน 30,000 บาทมีภาษีทั้งปี 1,975 บาท:

• หากถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้ 1,800 บาท เหลือต้องจ่ายเพิ่ม 175 บาท
• หากถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้ 2,400 บาท มีภาษีชำระไว้เกิน 425 บาท ที่อาจขอคืนได้เมื่อยื่นและตรวจสอบสิทธิ

สองกรณีนี้สมมติว่าไม่มีเครดิตหรือยอดชำระอื่น ตาม วิธีคำนวณภาษีสิ้นปีของกรมสรรพากร

มีรายได้ที่ไม่ใช่เงินเดือน ต้องตรวจวิธีที่ 2 ด้วย

ผู้มีเงินได้ประเภทอื่นนอกจากมาตรา 40(1) รวมตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป อาจต้องเทียบภาษีอีกวิธี โดยนำเงินได้พึงประเมินประเภทที่เข้าเกณฑ์ ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน มาคูณ 0.5% แล้วพิจารณายอดที่สูงกว่าตามกฎหมาย

หากภาษีวิธีที่ 2 ไม่เกิน 5,000 บาท ได้รับยกเว้นเฉพาะภาษีวิธีนี้ แต่ยังเสียภาษีวิธีปกติถ้ามี ไม่ได้แปลว่าได้รับยกเว้นภาษีทั้งหมด ส่วนตัวอย่างเงินเดือนเพียงประเภทเดียวในบทความไม่ต้องเทียบวิธีที่ 2 ดู เงื่อนไขวิธีที่ 2 จากกรมสรรพากร

ข้อผิดพลาดที่ควรเช็กก่อนกดยื่น

1. ใช้ยอดเงินเข้าบัญชีหลังหักแทนเงินได้ก่อนหัก
2. นำค่าครองชีพทั่วไปมาหักจากเงินเดือนเพิ่ม ทั้งที่ใช้ค่าใช้จ่ายตามอัตรากฎหมายแล้ว
3. นับค่าลดหย่อนเกินวงเงินร่วม หรือใช้สิทธิครอบครัวซ้ำ
4. เข้าใจค่าลดหย่อนเป็นเงินคืน และลืมหักยอดภาษีที่ชำระไว้แล้ว
5. เห็นภาษีเป็นศูนย์แล้วไม่ยื่น ทั้งที่รายได้เกินเกณฑ์

ใช้บันทึกรายรับและแท็กในแอปช่วยรวบรวมข้อมูล แล้วเทียบกับ 50 ทวิและหนังสือรับรอง ก่อนกรอกในระบบกรมสรรพากร อ่าน ภาพรวมภาษีปี 2569 และเกณฑ์การยื่น ต่อได้