ค่าเช่าห้องควรเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของเงินเดือน?

เกณฑ์ที่คนใช้เทียบค่าเช่าห้องกันบ่อยคือ ค่าที่อยู่อาศัยไม่เกิน 30% ของรายได้ก่อนหักภาษี ซึ่งนับค่าเช่าและค่าน้ำไฟด้วย แต่เกณฑ์นี้ยังไม่รวมค่าเดินทาง และไม่ได้บอกว่าทุกคนจ่ายเท่านี้แล้วจะเหลือเงินพอใช้

ห้องเดือนละ 4,000 บาทที่ต้องต่อรถสองต่อ อาจประหยัดกว่าห้อง 7,000 บาทใกล้ที่ทำงาน หรืออาจมีค่าเดินทางจนแทบไม่ต่างกัน ลองรวมค่าเช่า ค่าน้ำไฟ และค่าเดินทางก่อน แล้วดูทั้งเงินที่เหลือและเวลาที่ต้องใช้บนถนน

ในตัวอย่างสมมติที่ใช้เงินเดือนสุทธิ 25,000 บาท ผลออกมาแบบนี้

• ห้องไกล ค่าเช่า 4,000 บาท นั่งรถเมล์ต่อรถไฟฟ้า: รวมค่าน้ำไฟและค่าเดินทางแล้วจ่าย 7,308 บาท เหลือ 17,692 บาท ใช้เวลาเดินทางราว 51 ชั่วโมงต่อเดือน
• ห้องไกลห้องเดิม แต่ขี่มอเตอร์ไซค์เอง: จ่ายรวม 6,024 บาท เหลือ 18,976 บาท ใช้เวลาเดินทางราว 33 ชั่วโมงต่อเดือน
• ห้องใกล้ ค่าเช่า 7,000 บาท นั่งรถไฟฟ้าไม่กี่สถานี: จ่ายรวม 8,812 บาท เหลือ 16,188 บาท ใช้เวลาเดินทางราว 18 ชั่วโมงต่อเดือน

1. ห้อง A ไกล · รถเมล์ + รถไฟฟ้าจ่าย 7,308 · เหลือ 17,692
2. ห้อง A ไกล · มอเตอร์ไซค์จ่าย 6,024 · เหลือ 18,976
3. ห้อง B ใกล้ · รถไฟฟ้าจ่าย 8,812 · เหลือ 16,188
4. • ค่าเช่า
   • ค่าน้ำไฟ
   • ค่าเดินทาง
   • เงินที่เหลือ

   ความยาวเต็มแถบคือเงินเดือนสุทธิ 25,000 บาท

เงินที่เหลือนี้ยังต้องจ่ายค่ากิน หนี้ ค่าใช้จ่ายอื่น และเก็บออม จึงยังนับเป็นเงินเก็บทั้งหมดไม่ได้

วิธีคิดค่าเช่าเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของเงินเดือน

สัดส่วนค่าเช่า = ค่าเช่าต่อเดือน ÷ เงินเดือน × 100

เช่น ค่าเช่า 7,000 บาท หารด้วยเงินเดือนสุทธิ 25,000 บาท แล้วคูณ 100 ได้ 28% ของเงินเดือนสุทธิ ถ้าเพิ่มค่าน้ำไฟ 800 บาท สัดส่วนค่าที่อยู่อาศัยจะเป็น 31.2% และถ้ารวมค่าเดินทางอีก 1,012 บาท จะเป็น 35.2%

ตอนเปรียบเทียบห้อง ใช้เงินเดือนฐานเดียวกันทุกห้อง และเขียนแยกให้ชัดว่าตัวเลขไหนนับเฉพาะค่าเช่า ตัวเลขไหนรวมค่าใช้จ่ายอื่นแล้ว

กฎ 30% สูตร 50/30/20 และ H+T ต่างกันอย่างไร

ทั้งสามแนวทางช่วยตั้งงบเบื้องต้นได้ แต่ค่าเช่าที่จ่ายไหวจริงยังขึ้นกับจำนวนคนในบ้าน ภาระหนี้ และค่าใช้จ่ายที่เลี่ยงไม่ได้ของคุณ

ตัวอย่างต่อจากนี้ใช้เงินเดือนสุทธิหลังหักภาษีและประกันสังคม เพราะต้องการดูเงินที่ใช้ได้จริง เปอร์เซ็นต์จึงสูงกว่าการหารด้วยรายได้ก่อนหัก และไม่ควรนำไปตัดสินว่าอยู่ในเกณฑ์ 30% หรือ 45% ของต่างประเทศโดยตรง

เงินเดือน 25,000 บาท เช่าห้องถูกแต่ไกลหรือแพงแต่ใกล้

สมมติฐาน

ค่าเช่า ระยะทาง และเวลาเดินทางต่อไปนี้เป็นตัวเลขสมมติสำหรับเปรียบเทียบห้อง ไม่ใช่ราคาเฉลี่ยของตลาด

• เงินเดือนสุทธิ 25,000 บาท ทำงาน 22 วันต่อเดือน
• ค่าน้ำไฟเท่ากันทั้งสองห้อง 800 บาท เพื่อให้เทียบเฉพาะค่าเช่าและค่าเดินทาง (ถ้าค่าไฟต่อหน่วยต่างกัน ดู หอค่าไฟแพงกับคอนโดค่าไฟถูก)
• ค่ารถไฟฟ้าเลือกอยู่ในช่วงที่ประกาศ: BTS สายหลัก 17–47 บาท MRT สายสีน้ำเงิน 17–44 บาทต่อเที่ยว
• ค่ารถเมล์ 15 บาทต่อเที่ยว (สมมติ)
• น้ำมันแก๊สโซฮอล์ 95 ราว 42 บาทต่อลิตร (ราคาปลายเดือนตุลาคม 2569) มอเตอร์ไซค์วิ่งได้ 40 กม. ต่อลิตร (สมมติ)

ห้องใกล้จ่ายเพิ่มเท่าไร และประหยัดเวลาได้แค่ไหน

ถ้านั่งรถสาธารณะเหมือนกัน ห้อง A เหลือเงินมากกว่าห้อง B เดือนละ 1,504 บาท แต่ห้อง B ประหยัดเวลาได้ราว 33 ชั่วโมงต่อเดือน หรือประมาณ 4 วันทำงาน วันละ 8 ชั่วโมง

1. ห้อง A ไกล · รถเมล์ + รถไฟฟ้า51.3 ชั่วโมงต่อเดือน
2. ห้อง A ไกล · มอเตอร์ไซค์33.0 ชั่วโมงต่อเดือน
3. ห้อง B ใกล้ · รถไฟฟ้า18.3 ชั่วโมงต่อเดือน

   ห้อง B จ่ายมากกว่าห้อง A ที่นั่งรถสาธารณะเดือนละ 1,504 บาท และได้เวลาคืนราว 33 ชั่วโมง

เท่ากับว่าการเลือกห้องใกล้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มราว 46 บาทต่อชั่วโมงที่ประหยัดได้ ลองดูว่าเวลานั้นช่วยให้คุณได้นอนเพิ่ม ทำอาหาร หรืออยู่กับครอบครัวมากขึ้นแค่ไหน

ส่วนห้อง A ที่ขี่มอเตอร์ไซค์เหลือเงินมากกว่าห้อง B เดือนละ 2,788 บาท แต่ยังมีค่าประกันรถและความเสี่ยงในการเดินทางที่ตารางไม่ได้รวมไว้

สิ่งที่ตารางยังไม่ได้นับ

• ค่ากินช่วงเดินทาง และร้านอาหารรอบห้องกับรอบที่ทำงานที่ราคาต่างกัน
• วันที่ทำงานล่วงเวลาหรือกลับดึก แล้วต้องนั่งแท็กซี่หรือวินมอเตอร์ไซค์
• ความเสี่ยงบนถนนของการขี่มอเตอร์ไซค์ และค่าประกันหรือ พ.ร.บ. ของรถ
• ค่าเดินทางวันหยุด ถ้าห้องไกลจากที่ที่ไปบ่อย
• ความเหนื่อย เวลานอน และเวลากับคนในบ้าน ซึ่งแต่ละคนให้น้ำหนักไม่เท่ากัน

ตารางเทียบค่าเช่าและค่าเดินทางของห้องที่กำลังดู

ใส่ยอดของแต่ละห้องด้านล่าง (ตัวเลขที่ใส่ไว้คือตัวอย่างห้อง A กับห้อง B) โดยใช้เงินเดือนสุทธิยอดเดียวกัน แล้วนำเงินที่เหลือไปหักค่ากิน หนี้ และเงินออมที่ตั้งใจเก็บต่อ

ค่าโดยสารจริงของเส้นทางคุณดูได้จากแอปหรือเว็บของผู้ให้บริการ เพราะรถไฟฟ้าแต่ละสายคิดตามระยะทาง และบางสายมีส่วนลดเมื่อใช้บัตรหรือเปลี่ยนสาย

ถ้าสองห้องคิดค่าไฟไม่เท่ากัน

ตัวอย่างข้างบนกำหนดค่าน้ำไฟเท่ากันเพื่อให้เห็นส่วนต่างค่าเดินทาง แต่ห้องที่คุณดูอาจคิดค่าไฟคนละอัตรา และมีค่าเน็ตหรือเงินประกันต่างกัน ลองเทียบต่อใน เช่าหอหรือคอนโดดีกว่า เมื่อรวมค่าไฟและเงินแรกเข้า

ใช้ยอดที่จ่ายจริงมาตั้งงบค่าเช่า

ถ้าเช่าห้องอยู่แล้ว ลองดูบิลและค่าเดินทางย้อนหลังสองถึงสามเดือน จะเห็นว่าค่าที่อยู่อาศัยรวมกันเท่าไร ในแอปตังค์ไปไหนหมด คุณแยกหมวดค่าเช่ากับค่าเดินทาง แล้วเปิด รายงานรายเดือน ดูยอดแต่ละหมวดได้ ส่วนค่าเช่าที่จ่ายเท่าเดิมทุกเดือนตั้งเป็น รายการประจำ เพื่อช่วยจดให้ครบได้

ถ้าจะนำยอดนี้ไปแบ่งงบทั้งเดือน ลองใช้ เครื่องมือ 50/30/20 หรืออ่าน วิธีปรับสูตร 50/30/20 เมื่อมีหนี้ ต่อ ส่วนการเลือกระหว่างเงินที่เหลือกับเวลาที่ได้คืน ลองคิดต่อใน ประหยัดเงินหรือประหยัดเวลา

ค่าโดยสารและราคาน้ำมันเป็นราคา ณ ตุลาคม 2569 ตัวเลขอื่นในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ